Wymiar urlopu kodeksowego oraz dodatkowego po zmianie etatu w trakcie roku Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 24 (1175) z dnia 20.08.2023, strona 64 Wymiar urlopu zaległego pozostałego do wykorzystania po obniżeniu wymiaru czasu pracy Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.) Nauczycielowi przysługuje więc 18 dni urlopu udzielanego w wymiarze 144 godzin. Skoro urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika, kolejnym krokiem jest W przypadku zmiany etatu, urlop ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Zmniejszenie etatu, a także proporcjonalne zmniejszenie wymiaru urlopu odbywa się w następujący sposób: pracodawca ustala, jaki wymiar urlopu przysługuje pracownikowi ze względu na jego staż w przypadku zatrudnienia na cały etat (20 lub 26 dni); następnie pracodawca PIP: Przeniesienie urlopu do innego pracodawcy jest niemożliwe. Co do zasady zmiana miejsca pracy oznacza konieczność wykorzystania urlopu proporcjonalnie do przepracowanego okresu; przeniesienie urlopu do innego pracodawcy jest zatem niemożliwe – podkreśla Państwowa Inspekcja Pracy. PIP opublikowała wyjaśnienia odnośnie przepisów o Ustala się go bowiem proporcjonalnie do wielkości etatu pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu należny mu z tytułu posiadanego okresu pracy, a także proporcjonalnie do okresu zatrudnienia na część etatu w tym roku (przykład 3). Kalkulator urlopu wypoczynkowego za część roku ze względu na okres pracy dostępny jest w Zasada urlopu proporcjonalnego dotyczy tylko kolejnych urlopów. Nie ma zastosowania do pierwszego w życiu zawodowym pracownika urlopu wypoczynkowego. Przy ustalaniu wymiaru urlopu proporcjonalnego stosujemy następujące zasady: kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi. . Zasada proporcjonalności urlopu ma zastosowanie w razie trwającej co najmniej miesiąc nieobecności np. z powodu urlopu bezpłatnego. Wykorzystuje się ją również do obliczenia urlopu w razie zmiany wymiaru etatu w trakcie roku kalendarzowego. Jeżeli w ramach jednego roku zajdą obie te okoliczności, urlop pracownika ulega podwójnej redukcji. Warto już teraz sprawdzić, jak zmienia się urlop przy zmianie etatu lub pracodawcy w trakcie przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, do którego prawa nie może się zrzec. Prawo do urlopu pracownik nabywa już 1 stycznia danego roku, co do zasady, może go od razu wykorzystać w całości. Wymiar urlopu zależy od ogólnego stażu pracownika i wynosi: 20 dni − jeżeli staż pracy wynosi mniej niż 10 lat, 26 dni – w sytuacji, gdy ogólny staż wynosi co najmniej 10 lat. Liczba dni wolnych zależy także od tego, na jaką cześć etatu pracownik jest zatrudniony. Wskazany wymiar odnosi się do podwładnych wykonujących pracę w pełnym wymiarze. Natomiast urlop dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę 20 lub 26 dni w zależności od stażu pracy podwładnego. Niepełnoetatowcowi, w zależności od wymiaru urlopu w skali roku − 20 albo 26 dni − przysługuje więc odpowiednio: Zmiana wymiaru etatu w trakcie roku a urlop: zwiększenie lub zmniejszenie obowiązków Zmiana wymiaru etatu w trakcie roku powoduje, że pracownikowi należy się odpowiednio mniej (przy zmniejszeniu) lub więcej (przy zwiększeniu) urlopu. W przepisach nie ma jednak wytycznych, jak w takiej sytuacji obliczyć urlop podwładnego. W praktyce przyjmuje się, że należy osobno ustalić liczbę dni wolnych z poszczególnych części etatu, stosując przy tym zasady jak przy obliczaniu urlopu proporcjonalnego. Takie rozwiązanie jest akceptowane przez PIP. Proporcjonalność Zgodnie z Kodeksem pracy w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, tej osobie przysługuje urlop: 1) u dotychczasowego pracodawcy – w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze; 2) u kolejnego pracodawcy – w wymiarze: a) proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego – w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego, b) proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym – w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego. Zasadę z pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego pracę u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą. Zaokrąglanie do pełnego miesiąca Każdy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu. Dlatego jeśli pracownik zatrudniony jest np. od stycznia do czerwca, należy mu się 6/12 dni urlopu z przysługującego mu wymiaru. Może się jednak zdarzyć, że pracownik nie przepracuje pełnego miesiąca. W takiej sytuacji pracodawca ma obowiązek zaokrąglić dany miesiąc do pełnego w górę. Przykład 1 Zaliczenie całego miesiąca Pracownikowi wypowiedziano umowę. Okres wypowiedzenia upływa w sobotę – 3 marca. W związku z tym pracownikowi należy się urlop za 3 miesiące. Do celów urlopowych pracodawca ma obowiązek uznać marzec jako miesiąc przepracowany w całości. Zdarza się również, że podwładni rozpoczynają pracę w trakcie miesiąca. Należy wówczas sprawdzić, czy wówczas pracownik nie był już zatrudniony. Jeśli bowiem ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje pierwszy pracodawca. Przykłady 2 i 3 Zmiana pracy w trakcie miesiąca Pracownik został zwolniony z pracy 24 marca (sobota). Od 26 marca rozpoczął pracę w kolejnej firmie. W związku z tym u pierwszego pracodawcy należy mu się urlop za 3 miesiące pracy (od stycznia do marca). W kolejnym zakładzie będzie mu przysługiwało wolne za miesiące od kwietnia do grudnia (przy zastrzeżeniu, że będzie zatrudniony co najmniej do końca roku), czyli 9/12. Pracownik został zatrudniony 14 maja. Poprzednia umowa zakończyła się w marcu. W związku z tym w obecnym zakładzie pracownikowi przysługuje urlop za 8 miesięcy (od maja do grudnia). Zgodnie bowiem z Kodeksem pracy pracodawca ma obowiązek zaokrąglić niepełny miesiąc pracy w górę do pełnego. Ponieważ pracownik nie pracował wcześniej w maju, to zatrudniający obecnie zakład ma taki nakaz. Jeśli pracownik rozpoczyna i kończy pracę w trakcie miesiąca, należy zaokrąglić (jeśli zostaną spełnione powyższe warunki) zarówno miesiąc rozpoczęcia, jak i zakończenia pracy. Przykład 4 Podwójne zaokrąglenie Pracownik rozpoczął pracę 15 stycznia. Wcześniej w danym roku nie był nigdzie zatrudniony. Po 6 miesiącach pracy strony zdecydowały, że nie będą kontynuować zatrudnienia i pracownika zwolniono 14 lipca (sobota). Mimo że podwładny faktycznie przepracował 6 miesięcy (rozpoczął bowiem pracę w połowie stycznia, a zakończył w połowie lipca) – będzie mu się należał urlop za pełne 7 miesięcy. W górę do całego dnia Obliczając urlop proporcjonalny, mamy również obowiązek zaokrąglać niepełny dzień urlopu do pełnego dnia. Przykład 5 Niepełny dzień Pracownik jest zatrudniony przez 5 miesięcy. Jego staż pracy wynosi powyżej 10 lat, w związku z tym ma prawo do 26 dni urlopu. Jego urlop obliczamy: 5/12 × 26 = 10,83 dnia. Ponieważ nie jest to pierwszy urlop pracownika, pracodawca ma obowiązek zaokrąglić go do pełnego dnia, czyli podwładnemu będzie się należało 11 dni urlopu za 5 miesięcy pracy. W przypadku pracowników niepełnoetatowych obliczanie urlopu proporcjonalnego wiąże się z jeszcze jednym obowiązkiem. Przy obliczaniu takiego urlopu musimy bowiem pamiętać, aby najpierw dostosować liczbę dni wolnych do części etatu (w razie potrzeby zaokrąglić liczbę w górę do pełnej) i dopiero następnie wyliczyć urlop proporcjonalny. Przykład 6 Zaokrąglanie przy urlopie pracowników niepełnoetatowych Pracownik jest zatrudniony na 7/8 etatu i ma ponad 10-letni staż pracy. Jego umowa jest terminowa i trwa od 1 lutego do 31 lipca. W celu obliczenia urlopu wypoczynkowego pracownika należy: Ustalić, do ilu dni urlopu miałby prawo, gdyby pracował w tym wymiarze przez cały rok: 26 × 7/8 = 22,75, po zaokrągleniu 23 dni; obliczyć urlop proporcjonalny, biorąc pod uwagę 23-dniowy wymiar: 23 dni × 6/12 = 11,5, po zaokrągleniu 12 dni. Zmiana etatu w ciągu roku W razie zmiany wysokości zatrudnienia w trakcie roku pracownikowi musimy wyliczyć urlop osobno z każdego okresu zatrudnienia. Przykład 7 Przeliczenie urlopu przy zmianie etatu Pracownik ma ponad 10-letni staż pracy. Dotychczas wykonywał pracę w ramach całego etatu. Jednak od 16 lipca będzie pracował na 7/8 etatu. W związku z tym jego urlop należy wyliczyć osobno dla miesięcy pracy na cały etat i część etatu. Cały etat: W tym wymiarze podwładny świadczył pracę od 1 stycznia do 15 lipca. Zdaniem PIP w takiej sytuacji lipiec w całości należy zaliczyć do pracy w pełnym wymiarze. Jest to zgodne z zasadą zaokrąglania niepełnych miesięcy w górę – niemniej jednak w literaturze można spotkać odmienne poglądy. Bezpieczniej dla pracodawcy jest jednak zastosować wykładnię PIP: 7/12 × 26 dni = 15,16, po zaokrągleniu 16 dni urlopu. 7/8 etatu: Pracownik pracuje w tym wymiarze od 16 lipca do końca roku. Przy obliczaniu urlopu bierzemy pod uwagę miesiące od sierpnia do grudnia – gdyż lipiec należało zaliczyć do urlopu w pełnym wymiarze: 7/8 × 26 dni = 22,75, po zaokrągleniu 23 dni urlopu (wymiar urlopu dla pracownika pracującego przez cały rok na 7/8 etatu), 23 dni × 5/12 = 9,58 po zaokrągleniu 10 dni urlopu. W sumie pracownik będzie miał prawo do 26 dni urlopu za ten rok, tj. 208 godzin urlopu. Urlop zaległy a zmiana etatu Często pracodawcy mają wątpliwości, jak potraktować urlop zaległy z zeszłego roku, który jest wykorzystywany dopiero po zmianie wymiaru etatu w nowym roku. W takim przypadku najważniejsze jest prawidłowe jego wyliczenie. Wykorzystywanie urlopu następuje bowiem na takich samych zasadach, niezależnie od wysokości etatu, na którą pracownik jest zatrudniony. Przykład 8 Urlop zaległy Pracownik do 31 maja był zatrudniony w ramach całego etatu. Od 1 czerwca pracuje jednak na 3/4. Ma ponad 10-letni staż pracy oraz niewykorzystany z zeszłego roku urlop zaległy w wymiarze 8 dni. W pierwszej kolejności należy wyliczyć prawidłowo urlop za ten rok. W związku z tym trzeba ustalić liczbę dni urlopu za pełny etat i 3/4 etatu. Za okres pracy w ramach całego etatu od 1 stycznia do 31 maja pracownikowi przysługuje: 26 × 5/12 = 10,83 – po zaokrągleniu 11 dni urlopu, czyli 88 godzin. Praca na 3/4 etatu skutkuje koniecznością dostosowania urlopu do wymiaru etatu. W tym celu należy ustalić liczbę dni w razie zatrudnienia na 3/4 etatu przez cały rok: 3/4 × 26 = 19,5, po zaokrągleniu 20 dni; następnie – obliczyć ilość dni urlopowych w proporcji do pracy przez część roku: 20 dni × 7/12 (miesiące od lipca do grudnia) = 11,67, po zaokrągleniu 12 dni, tj. 96 godzin. W związku z tym za dany rok podwładnemu przysługuje 23 dni urlopu, tj. 184 godziny. Pracownik w tym roku nie wykorzystał jeszcze żadnego dnia wolnego. Ponadto ma 8 dni (64 godziny) urlopu zaległego za zeszły rok. W związku z tym w tym roku powinien skorzystać z 248 godzin urlopu [184 godziny (wymiar za ten rok) + 64 (liczba godzin urlopu zaległego)]. Urlopu tego należy udzielić na dni i godziny pracy podwładnego. Nie ma znaczenia, że w tym przypadku będą to już dni pracy w obniżonym wymiarze. Redukcja etatu i nieobecność obniżająca urlop Zasady dotyczące obliczania urlopu proporcjonalnego stosujemy także do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie: urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego, odbywania zasadniczej służby wojskowej lub jej form zastępczych, okresowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych, tymczasowego aresztowania, odbywania kary pozbawienia wolności, nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy. W związku z tym może się zdarzyć i tak, że w danym roku pracownik nie tylko zmieni wymiar etatu, ale także będzie nieobecny z któregoś z powyższych powodów. W takiej sytuacji urlop pracownika ulega podwójnej redukcji. Przykłady 9 i 10 Podwójne obniżenie Pracownik do 31 maja miał wymiar czasu pracy 3/5 etatu, od 1 czerwca − pełny etat. Od 19 czerwca do 16 września przebywał na urlopie bezpłatnym. Aby ustalić wymiar przysługującego pracownikowi w danym roku urlopu wypoczynkowego, należy podzielić ten rok na następujące okresy: od 1 stycznia do 31 maja − gdzie pracownik był zatrudniony na 3/5 etatu, od 1 czerwca do 31 grudnia − gdzie pracownik był zatrudniony w ramach pełnego etatu. Urlop proporcjonalny przysługujący pracownikowi za okres od 1 stycznia do 31 maja ustalamy proporcjonalnie do 3/5 wymiaru czasu pracy, a więc: 26 dni × 3/5 (wymiar etatu) = 15,6 dni, co po zaokrągleniu daje 16 dni; 16 dni × 5/12 = 6,66 dnia, co po zaokrągleniu daje 7 dni. Za okres od 1 czerwca do 31 grudnia przysługuje urlop stosownie do całego etatu, a więc: 26 dni × 7/12 = 15,16 dnia, co po zaokrągleniu daje 16 dni. Łącznie w danym roku pracownikowi przysługuje 23 (16 + 7) dni urlopu wypoczynkowego. Niemniej jednak pracownik przebywał na urlopie bezpłatnym między 19 czerwca a 16 września. W związku z tym jego urlop należy ponownie obniżyć proporcjonalnie do okresu nieobecności. Urlop bezpłatny trwał dwa pełne miesiące (od 19 czerwca do 18 lipca, od 19 lipca do 18 sierpnia). Za okres od 19 sierpnia do 16 września nie można obniżyć urlopu, gdyż nie jest to wymagany przepisami miesiąc nieobecności. Urlop bezpłatny wypadał w okresie pracy na cały etat – w związku z tym ten urlop powinien być obniżony o 2/12: 7/12 (liczba miesięcy zatrudnienia na cały etat) – 2/12 (miesiące urlopu bezpłatnego) = 5/12, 5/12 × 26 dni = 10,83, po zaokrągleniu 11 dni. W związku z tym w danym roku pracownikowi należy się: 7 dni urlopu za pracę na 3/5 etatu + 11 dni za pracę w ramach całego etatu = 18 dni urlopu, tj. 144 godziny. Pracownik został zatrudniony na 1/2 etatu do 31 sierpnia. Od 1 września pracuje w ramach całego etatu. Ma prawo do 26 dni urlopu w roku. Od 15 maja do 7 września jest na urlopie bezpłatnym. Ponieważ pracownik był na urlopie bezpłatnym podczas zmiany wymiaru etatu, jego urlop należy obliczyć osobno dla każdego z etatów z uwzględnieniem tej nieobecności. W tym przypadku nie można w łatwy sposób odjąć miesięcy urlopu bezpłatnego, gdyż przypadał na przełomie pracy na cały etat i część etatu. W pierwszej kolejności należy więc obliczyć urlop od 1 stycznia do 5 maja – 1/2 etatu (liczymy cały maj zgodnie z zasadą zaokrąglania urlopu do pełnego miesiąca w górę – takie zdanie przedstawia PIP, chociaż w literaturze można spotkać się z inną opinią): 1/2 × 26 = 13 dni (wymiar na cały rok pracy przez 1/2 etatu), 5/12 × 13 = 5,42, po zaokrągleniu 6 dni. Urlop od 8 września do 31 grudnia (liczymy cały wrzesień zgodnie z zasadą zaokrąglania urlopu do pełnego miesiąca w górę): 4/12 × 26 = 8,67 po zaokrągleniu 9 dni. W sumie pracownikowi będzie przysługiwało 15 dni urlopu, tj. 120 godzin. Zmiana wymiaru etatu w trakcie roku a urlop - zasady udzielania Wolnego musimy udzielić pracownikowi w dni, które są dla niego dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, ale w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu. Zgodnie z Kodeksem pracy jeden dzień urlopu to 8 godzin pracy (również dla niepełnoetatowców). W związku z tym wymiary urlopów wypoczynkowych pracowników zatrudnionych np. na 1/4, 1/2 oraz 3/4 etatu są następujące: 1/4 etatu × 20 dni = 5 dni (5 dni × 8 godzin = 40 godzin), 1/4 × 26 dni = 6,5, po zaokrągleniu w górę do pełnego dnia 7 dni (7 dni × 8 godzin = 56 godzin), 1/2 etatu × 20 dni = 10 dni (10 dni × 8 godzin = 80 godzin), 1/2 × 26 dni = 13 dni (13 dni × 8 godzin = 104 godziny), 3/4 etatu × 20 dni = 15 dni (15 dni × 8 godzin = 120 godzin), 3/4 × 26 dni = 19,5, po zaokrągleniu w górę do pełnego dnia 20 dni (20 dni × 8 godzin = 160 godzin). Przykład 11 Udzielanie urlopów zgodnie ze zmiennym harmonogramem Pracownik zatrudniony jest w systemie równoważnym, w jednym z tygodni okresu rozliczeniowego miał zaplanowaną pracę w następujący sposób: poniedziałek – 12 godzin, wtorek – 8 godzin, środa – 8 godzin, czwartek – 12 godzin, piątek – 4 godziny, sobota – wolne, niedziela – wolne. Zawnioskował o urlop wypoczynkowy. Ponieważ udziela się go na dni pracy, ale na taką liczbę godzin, ile pracownik miał przepracować zgodnie z grafikiem – za ten tydzień pracownik wykorzysta 44 godziny urlopu. Urlopu udzielamy na pełne dni pracy. Pracownik nie może zawnioskować o urlop tylko na jego część. Od tej zasady jest jednak jeden wyjątek. Udzielanie podwładnemu wolnego w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne, jedynie w przypadku gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop. Przykład 12 Urlop na godziny Jeśli pracownik pracuje w systemie równoważnym, ma prawo do 20 dni urlopu w roku, czyli do 160 godzin. Ponieważ pracuje przez różną liczbę godzin w poszczególnych dniach, do wykorzystania zostało mu 17 godzin urlopu. Poprosił o urlop na dni, w których zgodnie z harmonogramem ma zaplanowaną pracę w następujący sposób: poniedziałek – 3 godziny, wtorek – 12 godzin, środa – 6 godzin. W związku z tym pracodawca może udzielić pracownikowi na poniedziałek i wtorek urlopu na cały dzień (15 godzin), natomiast na środę już tylko na 2 godziny – gdyż tyle urlopu zostało podwładnemu. Może on albo przyjść później o 2 godziny do pracy, albo wyjść z niej odpowiednio wcześniej. Podstawa prawna: art. 154, art. 1542, art. 1551, art. 1552, art. 1552a, art. 1553 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: z 2018 r. poz. 108 ze zm.). Zgodnie z Kodeksem Pracy każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje urlop wypoczynkowy. Jest to niezbywalny przywilej, którego długość zależy od kilku istotnych czynników. Jednym z nim jest wymiar etatu, ponieważ wymiar urlopu wypoczynkowego pracowników pracujących w niepełnym wymiarze godzin naliczany jest w inny sposób niż w przypadku pełnoetatowych pracowników. Urlop wypoczynkowy, co to jest? Na podstawie art. 152 Kodeksu Pracy ustalona jest definicja urlopu wypoczynkowego. Według niej urlop wypoczynkowy jest prawem do corocznego, nieprzerwanego (na wniosek pracownika urlop może być podzielony, przy czym jedna z części powinna być wtedy nie krótsza niż 14 dni kalendarzowych), niezbywalnego, płatnego urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi zatrudnionemu z tytułu umowy o pracę. Zgodnie z art. 154 urlop wypoczynkowy udzielany jest w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, który odpowiada dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Jak wyliczać wymiar urlopu wypoczynkowego? Wymiar urlopu wypoczynkowego nie jest jednakowy dla wszystkich osób zatrudnionych w danej firmie. Różnica ta wynika z długości sumy okresów zatrudnienia pracownika, czyli jego stażu pracy. Wymiar urlopu może wynosić rocznie: 20 dni, jeśli pracownik zatrudniony jest na okres krótszy niż 10 lat,26 dni, jeśli okres zatrudnienia pracownika jest dłuższy niż 10 lat. Wymiar etatu a liczba dni urlopu wypoczynkowego Jednak obliczanie wymiaru urlopu nie jest wyłącznie zależne od stażu pracy. Znaczenie ma również to, czy praca danego pracownika jest jego pierwszym miejscem zatrudnienia, a także wymiar etatu danej osoby. Zgodnie z art. 154 Kodeksu Pracy wymiar urlopu wypoczynkowego dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu ustalany jest proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Podstawa wymiaru określana jest jako 20 lub 26 dni, niepełny dzień urlopu zaś zaokrąglany jest w górę. Liczba dni urlopu w ciągu roku nie powinna jednak przekroczyć podstawy wymiaru urlopu wypoczynkowego. Przykład Pracownik zatrudniony jest od 1 marca 2020 roku na czas nieokreślony, na 3/5 urlopu i posiada udokumentowany staż pracy obejmujący ponad 10-letni okres zatrudnienia. Podstawa wymiaru etatu – 26 dni. Zmniejszenie wymiaru rocznego urlopu zgodnie z wymiarem etatu: 26 * 3/5 = 15,6 dnia (zaokrągla się do pełnych dni ≈ 16 dni). Korzystając z proporcji, można wyznaczyć urlop przysługujący u bieżącego pracodawcy: 12 mies. – 16 dni urlopu 10 mies. (zatrudnienie od marca) – x Zmiana wymiaru etatu pracownika w trakcie roku W przypadku, gdy wymiar etatu pracownika w trakcie roku kalendarzowego uległ zmianie, w trakcie wyliczania urlopu należy dokonać dwóch niezależnych wyliczeń, odpowiednio dla okresów pracy w danym wymiarze etatu. Choć zmiana wymiaru czasu pracy nie jest rzadką sytuacją, w przepisach Kodeksu Pracy nie ma konkretnych wytycznych, w jaki sposób w takich przypadkach postępować. Według ekspertów prawa pracy podczas ustalania proporcjonalnego urlopu w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana wymiaru etatu, należy: przyjąć taki wymiar czasu pracy, w którym dany pracownik przepracował większość dni, bądźprzyjąć wymiar etatu obowiązujący pracownika pierwszego dnia danego miesiąca. Ostateczna decyzja, w jaki sposób należy obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego pracownikowi, którego wymiar czasu pracy uległ zmianie, zależy od pracodawcy. Jednak najlepszym rozwiązaniem w tej sytuacji będzie wyliczenie dni urlopu w sposób korzystniejszy dla ubiegającego się od wolne dni pracownika. Przywilej pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, jakim jest urlop wypoczynkowy, przysługuje również osobom pracującym w niepełnym wymiarze etatu. Warto jednak mieć na uwadze sposób, w jaki w tym przypadku obliczany jest wymiar urlopu wypoczynkowego. ZOBACZ TAKŻE: Staż pracy a wymiar urlopu wypoczynkowegoSzkolenia BHP – jak często i dla kogo?Urlop wypoczynkowy a pierwsze zatrudnienie Anna NierodaEkspert ds. kadr i płac w biurze rachunkowym MDDP Outsourcing w Warszawie Stosownie do przepisu art. 154 §2 kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego, należnego pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika, biorąc pod uwagę odpowiednio wymiar 20 albo 26 dni urlopu wypoczynkowego. Ten niższy wymiar – 20 dni – przysługuje pracownikowi na pełnym etacie, jeśli nie ma on stażu pracy co najmniej 10 lat wraz z tzw. okresami zaliczanymi (ukończona szkoła, udokumentowana praca za granicą, staże ze stypendium stażowym itp.). Z kolei do 26 dni urlopu za rok kalendarzowy ma prawo pracownik, zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, legitymujący się stażem pracy co najmniej 10 lat, wraz z okresami zaliczalnymi. Wskazane powyżej wymiary (20 i 26 dni) przysługują oczywiście za rok kalendarzowy – w przypadku zatrudnienia przez okres krótszy niż rok należy je przeliczyć proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. Może się jednak w praktyce zdarzyć sytuacja, w której wymiar etatu zatrudnienia zmienia się w trakcie roku kalendarzowego, np. do 11 czerwca pracownik pracuje na pełnym etacie, a od 12 czerwca na 1/3 etatu. Jak ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego po zmianie wymiaru etatu? O tym szczegółowo w niniejszym z powołanym na wstępie art. 154 §2 kodeksu pracy wymiar urlopu pracownika niepełnoetatowego przelicza się proporcjonalnie do wymiaru etatu. Oznacza to, że pracownik, zatrudniony np. na pół etatu ma prawo do odpowiednio 10 albo 13 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od stażu pracy, pracownik zatrudniony na 1/4 etatu ma prawo do 5 albo 7 dni urlopu wypoczynkowego (zgodnie z powyższym art. 154 §2 kodeksu pracy niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia, a więc 1/4 z 26 dni daje 6,5 dnia, a po zaokrągleniu właśnie 7 dni urlopu wypoczynkowego).O ile dzień urlopu wypoczynkowego przeliczeniowo wynosi zawsze 8 godzin (art. 154(2) §2 kodeksu pracy), tak w praktyce urlopu udziela się oczywiście w takim wymiarze, w jakim pracę danego dnia pracownik ma zaplanowaną. Przykładowo pracownik zatrudniony na 1/2 etatu nie musi pracować po 4 godziny dziennie – równie dobrze on może pracować w takim systemie, że dwa dni pracuje po 8 godzin, jeden dzień 4 godziny, a pozostałe dni ma wolne albo jeszcze inaczej, w zależności również od przyjętego systemu i rozkładu czasu pracy (średnio pracuje 20 godzin tygodniowo). A skoro pracownik ten ma prawo do 10 albo 13 dni urlopu (połowa z 20 albo 26, bo pół etatu), czyli odpowiednio do 80 albo 104 godzin tego urlopu, to jeśli ma on danego dnia zaplanowane np. 6 godzin pracy (pisaliśmy Grafik pracy) i tego dnia chciałby skorzystać z urlopu wypoczynkowego, to „fizycznie” będzie on miał jeden dzień nieobecności urlopowej (tak zostanie oznaczona ta nieobecność w ewidencji czasu pracy), ale faktycznie wykorzystał 6 godzin urlopu, a nie dzień urlopu. Należy o tym bezwzględnie pamiętać. Z należnej mu puli urlopu wypoczynkowego zostanie odjęte 6 godzin urlopu, a nie jeden dzień urlopu (80 godzin minus 6 godzin, a nie 10 dni minus 1 dzień).Należy też pamiętać o zasadzie udzielania urlopu wypoczynkowego w roku, w którym pracownik podejmuje zatrudnienie po raz pierwszy. Zgodnie z art. 153 §1 kodeksu pracy pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Oznacza to, że jeśli pracownik zostaje zatrudniony np. w dniu 1 marca 2019 roku na 1/2 etatu, to po raz pierwszy z urlopu wypoczynkowego będzie mógł skorzystać dopiero z upływem miesiąca pracy (31 marca 2019 roku), a wymiar tego urlopu wyniesie 1/12 z 10 dni, czyli 0,83 dnia urlopu. Pisaliśmy również: Czy pracodawca może przymusowo wysłać na urlopNależy nadmienić, iż przy naliczaniu urlopu wypoczynkowego w pierwszym roku pracy pracodawca nie ma obowiązku zaokrąglania niepełnego dnia urlopu do pełnego dnia. A jeśli taka sytuacja ma miejsce, czyli wymiar urlopu po naliczeniu to liczba niecałkowita (np. wskazane 0,83 dnia), to pracodawca ma tu dwie możliwości – może albo zaokrąglić ten wynik do pełnego dnia (choć obowiązku takiego nie ma, to jest to działanie na korzyść pracownika, a więc dopuszczalne) albo naliczyć urlop wypoczynkowy z podziałem na godziny i minuty – w naszym przykładzie 0,83 dnia urlopu to po przeliczeniu 6 godzin i 38 minut urlopu. W praktyce można pracownikowi udzielić np. 6 godzin urlopu, a te pozostałe 38 minut przenieść na kolejne sposób naliczania urlopu (1/12 z należnego wymiaru z upływem miesiąca pracy) ma zastosowanie jedynie w roku kalendarzowym, w którym pracownik podjął pracę po raz pierwszy. Z dniem 1 stycznia następnego roku pracownik ten nabywa prawo do tzw. urlopu kolejnego, już w pełnym należnym mu wymiarze (art. 153 §2 kodeksu pracy).Zmiana wymiaru etatu w trakcie roku a urlop wypoczynkowyJeśli w trakcie zatrudnienia pracownikowi zmienia się wymiar etatu, to ustala się wymiar urlopu dla każdego z wymiarów etatu oddzielnie. Przykładowo, jeśli pracownik ze stażem pracy krótszym niż 10 lat został zatrudniony z dniem 1 października 2018, na 1/2 etatu, a od 1 lipca 2019 roku pracuje już na pełnym etacie, to za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2019 należy naliczyć urlop wypoczynkowy proporcjonalnie do 1/2 etatu, a od 1 lipca do końca roku już jak dla pełnego etatu (będzie to odpowiednio 6/12 z 10, czyli 5 dni plus 6/12 z 20, czyli 10 dni urlopu wypoczynkowego). Podobnie, jeśli np. w okresie od 1 stycznia do 31 lipca pracownik pracował na 3/4 etatu, a od 1 sierpnia do końca roku na 1/4 etatu, to wymiar urlopu należy ustalić osobno dla każdego z tych okresów (będzie to odpowiednio 7/12 z 3/4 z 20 dni, czyli po zaokrągleniu 9 dni, plus 5/12 z 1/4 z 20 dni, czyli po zaokrągleniu 3 dni, w sumie 12 dni urlopu przeliczeniowo za cały rok kalendarzowy)Sprawa komplikuje się nieco, jeśli zmiana wymiaru etatu ma miejsce nie z początkiem, a w trakcie miesiąca (np. do 21 maja pracownik pracuje na pełnym etacie, a od 22 maja na pół etatu). Przepisy prawa pracy nie precyzują, w jaki sposób dokonać wówczas naliczenia wymiaru urlopu i jaki wymiar przyjąć dla miesiąca, w którym następuje zmiana – czy wymiar sprzed zmiany, czy po zmianie. W praktyce kadrowej spotkać można trzy rozwiązania:ten miesiąc zmiany przyjmuje się do tego wymiaru etatu, w jakim pracownik przepracował większość tego miesiąca. Przykładowo pracownik od 1 stycznia do 11 czerwca pracował na pół etatu, a od 12 czerwca do końca roku na pełnym etacie. Ponieważ większość czerwca przepracował już na pełnym etacie, ten miesiąc należy uwzględnić naliczając wymiar urlopu już dla pełnego etatu, czyli liczymy za ten rok odpowiednio 1/2 (pół etatu) z 5/12 z 20 dni i 1/1 (pełny etat) z 7/12 z 20 dniten miesiąc zmiany przyjmuje się do okresu sprzed zmiany – wówczas, jeśli zmiana wymiaru etatu następuje 11 czerwca, to czerwiec przyjmujemy do okresu sprzed zmiany. A zatem w naszym przypadku byłoby to 1/2 (pół etatu) z 6/12 z 20 dni plus 1/1 (cały etat) z 6/12 z 20 dni)dla miesiąca zmiany przyjmuje się wymiar etatu, obowiązujący w pierwszym dniu miesiąca po zmianie. W naszym przypadku dla czerwca należałoby zatem przyjąć już pełny etat, gdyż taki wymiar obowiązuje w dniu 1 lipca. Mamy zatem 1/2 (pół etatu) z 5/12 z 20 dni plus 1/1 (pełny etat) z 7/12 z 20 pamiętać, iż żaden z powyższych sposobów nie jest wskazany wprost w przepisach prawa pracy i to od pracodawcy zależy, jaki system naliczania przyjmie (ważne, aby jeden dla wszystkich pracowników i aby nie było tu dyskryminacji).Jak ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego przy zmianie wymiaru etatu w trakcie roku? Pokażmy na konkretnym w okresie od 1 stycznia do 22 sierpnia 2019 pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, natomiast od 23 sierpnia do końca roku (i nadal) pracuje na 3/4 etatu. Ze względu na staż pracy pracownik ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego za rok (naliczanych oczywiście proporcjonalnie do wymiaru etatu). Ponieważ większość sierpnia września przepracował on jeszcze na pełnym etacie, za sierpień urlop naliczamy również proporcjonalnie do pełnego urlopu za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 (pełny etat zatrudnienia):8/12 * 26 dni = 17,33 = po zaokrągleniu 18 dni; 18 dni po 8 godzin = 144 godzinyWymiar urlopu za okres od 1 września do 31 grudnia 2019 (3/4 etatu)3/4 z 26 = 19,5 = po zaokrągleniu 20 dni urlopu4/12 z 20 = 6,67 = po zaokrągleniu 7 dni urlopu, 7 dni po 8 godzin = 56 zatem za 2019 rok pracownik ten nabędzie prawo do 25 dni urlopu wypoczynkowego, czyli 200 godzin. Data publikacji: 2018-01-15 PROBLEM Jeden z naszych pracowników przez 4 lata pracował w innej spółce na 1/2 etatu. Za zeszły rok wykorzystał tam 11 dni urlopu wypoczynkowego, a był zatrudniony do 12 września 2017 r. U nas pracuje od 15 września 2017 r. również na 1/2 etatu, a od stycznia 2018 r. przeszedł na pełny etat. Jak w takim przypadku obliczyć przysługujący mu urlop za 2017 r. i 2018 r.? RADA W sytuacji gdy pracownik jest zatrudniony na część etatu, a następnie na pełny etat, wymiar urlopu wypoczynkowego należy obliczyć osobno dla każdego wymiaru etatu. Jeżeli dochodzi do zmiany pracodawcy, wymiar urlopu ... Przykład Pani Katarzyna przepracowała cały 2011 r. na pełnym etacie i wybrała 20 z przysługujących jej 26 dni wakacji. Od 15 lutego 2012 r. ma pół etatu. Urlop zaległy za 2011 r. oraz za styczeń i luty 2012 r. przysługuje jej jako pełnoetatowej pracownicy, natomiast od marca – jak niepełnoetatowej. Należy więc: Pani Katarzyna będzie miała prawo do 22 dni wakacji w 2012 r. (176 godzin), z czego sześć dni zaległego wypoczynku za 2011 r. (czyli 48 godzin urlopowych) pracownica będzie musiała wybrać do końca września 2011 r. Jeśli obniżka wymiaru etatu miała miejsce w tym samym roku kalendarzowym, to raz nabytego urlopu (pełnoetatowego) nie należy zmniejszać w związku ze spadkiem zatrudnienia. O wpływie obniżenia etatu na urlop rozstrzygnął Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 22 kwietnia 2010 r. (C-486/08, w sprawie Zentralbetriebsrat der Landeskrankenhäuser Tirols przeciwko Land Tirol). Zgodnie z nim gdy w trakcie roku kalendarzowego dochodzi do obniżenia czasu pracy podwładnego, zmiana ta nie powinna prowadzić do zmniejszenia nabytego już przez niego prawa do urlopu wypoczynkowego. Przykład Pan Marek w styczniu 2011 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Miał prawo do 26 dni wypoczynku. Od marca jego etat zmniejszył się do 1/2. Mimo tej zmiany należy przyjąć, że pracownik nadal jest uprawniony do 26 dni urlopu, ponieważ prawo do urlopu w wymiarze mu przysługującym (zgodnie ze stażem urlopowym i wymiarem etatu) nabył 1 stycznia 2011 r. I to ten dzień nabycia prawa do urlopu przesądza o jego wymiarze w tym roku. Przy założeniu, że pan Marek nie wykorzystał 20 dni (160 godzin) zeszłorocznych wakacji i że nadal pracuje na pół etatu, w tym roku ma do dyspozycji 33 dni urlopowych (264 godziny). Z tej puli 20 dni zaległości powinien wykorzystać do 30 września 2012 r. Jeśli pracuje od poniedziałku do piątku, ostatnim dniem rozpoczęcia korzystania z dawnego wolnego powinien być piątek 28 września, ponieważ w tym roku 30 września przypada w niedzielę.

kalkulator urlopu wypoczynkowego przy zmianie etatu